Üslü Sayıların Özellikleri

Üslü sayı, matematikte bir sayının üssünün bir pozitif tam sayı veya rasyonel sayı ile ifade edildiği bir sayı türüdür. Bir üslü sayı genellikle xmx^m şeklinde gösterilir,
xmx^{m}
xx taban
mm üs ya da kuvvet

Üslü sayıların özelliklerini ve önemli kullanım alanlarını güzelce özetledim. Şimdi üslü sayıların özelliklerini aşağıda sıralayacağım.

  1. x sıfırdan farklı herhangi bir sayının 0. kuvveti 1’e eşittir.
    Yani, x≠0\mathrm{x} \neq 0 olmak üzere x0=1\mathrm{x}^0=1 olur.
  2. Bir gerçek sayı olan 'x' in negatif 'n'inci kuvvetini (-n) almak için, 'x' sayısının tersini 1x\frac{1}{x} alır ve bu sonucu 'n' kez çarparız.
    Yani, x−n=(1x)nx^{-n}=\left(\frac{1}{x}\right)^n olur.
  3. Negatif bir gerçek sayının çift sayı kuvvetlerinin sonucunda pozitif işaretli sayı elde edilirken , tek sayı kuvvetlerinin sonucu negatif işaretli sayı elde edilir.
    Yani, (−4)2=16(-4)^{2} = 16
    (−4)3=−64(-4)^{3} = -64
  4. Tabanları aynı olan üslü ifadelerin çarpma işleminde, aynı tabana sahip üsler toplanır. Yani, "x" tabanındaki "n" üssü ile "x" tabanındaki "m" üssünü çarptığımızda sonuç, "x" tabanındaki "n + m" üssü olur.
    xn.xm=xm+nx^{n} . x^{m} = x^{m+n} (x≠0)(x\neq 0)
  5. Tabanları aynı olan üslü ifadelerin bölme işleminde, payın üssünden paydanın üssü çıkarılır ve sonuç olarak bu fark, aynı tabana sahip bir üs olarak yazılır. Başka bir deyişle, "x" tabanındaki "m" üssünü "x" tabanındaki "n" üssünden böldüğümüzde sonuç, "x" tabanındaki "m - n" üssü olur. Bu matematik kuralını şu şekilde ifade edebiliriz: "x üzeri m bölü x üzeri n, x üzeri (m - n) olur.
    xnxm=xn−m\frac{x^{n}}{x^{m}} = x^{n-m} (x≠0)(x\neq 0)
  6. Tabanları farklı, üsleri aynı olan üslü ifadelerde çarpma işlemi yaparken, ortak üs olarak aynı üssü kullanırız. Yani, "x" ve "y" tabanlarına sahip olan "n" üssü, bu iki tabanın çarpımına üs olarak yazılır. Bu matematik kuralını şu şekilde ifade edebiliriz: "x üzeri n çarpı y üzeri n, (x çarpı y) üzeri n olur.
    xm.ym=(x.y)mx^{m} . y^{m} = (x . y)^{m}
  7. Tabanları farklı, ancak üsleri aynı olan üslü ifadelerde bölme işlemi yaparken, ortak üs altında bulunan tabanlar birbirine bölünür. Yani, "x" tabanının "m" üssünü "y" tabanının "m" üssünden böldüğümüzde sonuç, bu iki tabanın birbirine bölünmesi ve bu işlemin üssünün "m" olduğu bir üs ifadesi olur.
    xmym=(xy)m\frac{x^{m}}{y^{m}} = (\frac{x}{y})^{m} (y≠0)(y\neq 0)
  8. Tabanları aynı olan üslü ifadenin üssü alındığında, üslerin çarpımı o tabanın üssü olarak yazılır. Yani, xx sıfırdan farklı bir gerçek sayı, mm ve nn ise tam sayılar olduğunda, (xn)m(x^n)^m ifadesi, xx tabanının n⋅mn \cdot m üssünü temsil eder.
    (xm)n=xm.n(x^{m})^{n} = x^{m.n} (y≠0)(y\neq 0)

Küçük bir not:
a negatif reel sayı, nn tam sayı olmak üzere, ( a )2n(\text { a })^{2 n} pozitif, (a)2n+1(a)^{2 n+1} negatiftir.

Eğer xx 1'den büyük bir sayı ise, xmx^m ifadesi xnx^n ifadesinden küçükse, o zaman mm sayısı nn sayısından küçüktür (m<n).
xm<xn\mathrm{x}^{\mathrm{m}}<\mathrm{x}^{\mathrm{n}} ise m<n\mathrm{m}<\mathrm{n} olur.

Eğer 0<x<10 < x < 1 ise, xmx^m ifadesi xnx^n ifadesinden büyükse, o zaman mm sayısı nn sayısından küçüktür (m<n).
0<x<10<x<1 için
xm>xn\mathrm{x}^{\mathrm{m}}>\mathrm{x}^{\mathrm{n}} ise m<n\mathrm{m}<\mathrm{n} olur.

İlgili Konular

Genel

POLİNOMLARLAR Özet Konu Anlatımı - 10. Sınıf

10. Sınıf Polinomlar konusunu tekrar etmek için çok güzel özet konu anlatımı hazırladım. Konuyu anladığınızı k…

Genel

Yıl Kaç Haftadır? 52 Hafta Kaç Yıl ve Kaç Gün Eder? (Hesaplı)

Yıl, ay, hafta ve günlerin birbirine olan ilişkisi, zamanın farklı ölçülerini anlamamıza yardımcı olan önemli …

Genel

İKİNCİ DERECEDEN DENKLEMLER Özet Konu Anlatımı - 10. Sınıf

10. Sınıf İkinci dereceden denklemler konusunu tekrar etmek için çok güzel özet konu anlatımı hazırladım. Konu…

DENKLEMLER VE EŞİTSİZLİKLER

Birinci Dereceden İki Bilinmeyenli Denklem ve Eşitsizliklerin Çözüm Kümeleri

Birinci Dereceden İki Bilinmeyenli Denklemler a, b, c ve d sifırdan farklı gerçek sayılar, m ve n gerçek sayıl…

DENKLEMLER VE EŞİTSİZLİKLER

BİRİNCİ DERECEDEN DENKLEMLER VE EŞİTSİZLİKLER

Sayı doğrusu üzerinde birbirinden farklı iki noktanın arasındaki tüm gerçek sayılardan oluşan alt kümeye aralı…

Genel

Birinci Dereceden İki Bilinmeyenli Denklem ve Eşitsizliklerin Çözüm Kümeleri

Birinci Dereceden İki Bilinmeyenli Denklemler a, b, c ve d sifırdan farklı gerçek sayılar, m ve n gerçek sayıl…