Bir Karmaşık Sayının a + ib Biçiminde İfade Edilmesi 10. Sınıf Konu Anlatımı Özeti

10. İkinci Dereceden Denklemler ünitesinde yer alan Bir Karmaşık Sayının a + ib ( a,b∈Ra, b \in \mathbb{R} ) Biçiminde İfade Edilmesi konusunu tekrar etmek için çok güzel özet konu anlatımı hazırladım. Sorularınızı, Soru Sor sayfasından sorabilirsiniz.

Bir Karmaşık Sayının a + ib ( a,b∈Ra, b \in \mathbb{R} ) Biçiminde İfade Edilmesi

a≠0a \neq 0 ve a,b,c∈Ra, b, c \in \mathbb{R} olduğunda ax2+bx+c=0a x^2+b x+c=0 denkleminde Δ=b2−4ac<0\Delta=b^2-4 a c<0 ise bu denklemin gerçek sayılar kümesinde (min⁡R\min \mathbb{R}) çözümü yoktur. Örneğin x2+9=0x^2+9=0 denkleminin çözüm kümesi, x2+9=0⇒x2=−9⇒x1=−−9x^2+9=0 \Rightarrow x^2=-9 \Rightarrow x_1=-\sqrt{-9} veya x2=−9x_2=\sqrt{-9} şeklinde ifade edilir. Ancak −9∉R\sqrt{-9} \notin \mathbb{R} olduğundan, bu denklemin gerçek sayılar kümesinde (min⁡R\min \mathbb{R})  çözümü yoktur ve çözüm kümesi boştur.

Bu denklemde a=1,b=0a=1, b=0 ve c=9c=9 olduğu için Δ=b2−4ac=02−4⋅1⋅9=−36<0\Delta=b^2-4 a c=0^2-4 \cdot 1 \cdot 9=-36<0 olur. Bu durumda Δ<0\Delta<0 olduğunda gerçek sayılar kümesini kapsayan yeni bir sayı kümesine ihtiyaç duyulur. Bu yeni sayı kümesine karmaşık sayılar kümesi denir ve karmaşık sayılar kümesi C\mathbb{C} ile gösterilir. −9\sqrt{-9} sayısı karmaşık sayılar kümesinin bir elemanıdır.
−9=9⋅(−1)=9⋅−1=3⋅−1\sqrt{-9}=\sqrt{9 \cdot(-1)}=\sqrt{9} \cdot \sqrt{-1}=3 \cdot \sqrt{-1} olarak bulunur.
i sanal sayı birimi (−1=i)(\sqrt{-1}=\mathrm{i}) olmak üzere −9=3⋅−1=3\sqrt{-9}=3 \cdot \sqrt{-1}=3 i bulunur. Buradan verilen denklemin çözüm kümesi, x1=−−9⇒x1=−3ix_1=-\sqrt{-9} \Rightarrow x_1=-3 i veya x2=−9⇒x2=3ix_2=\sqrt{-9} \Rightarrow x_2=3 i ve ÇK ={−3i,3i}=\{-3 \mathrm{i}, 3 \mathrm{i}\} olur.

Karmaşık sayılar, a,b∈Ra, b \in \mathbb{R} ve i (sanal sayı birimi, i2=−1i^2 = -1) ile ifade edilen z = a + bi formundaki sayılardır. Bu sayıların oluşturduğu küme, karmaşık sayılar kümesi olarak adlandırılır ve C\mathbb{C} sembolü ile gösterilir. Karmaşık sayılar kümesi C\mathbb{C} = { z I z = a + bi ve a,b∈Ra, b \in \mathbb{R} , i = −1\sqrt{-1} şeklinde tanımlanır.

Karmaşık sayılar

−1=i\sqrt{-1}=i sayısına sanal sayı birimi denir. i sanal sayı biriminin kuvvetleri,

i0=1i1=−1i2=−1i3=i2⋅i=(−1)⋅i=−ii4=i2⋅i2=(−1)⋅(−1)=1i5=i4⋅i=(1)⋅i=ii6=i5⋅i=(i)⋅i=i2=−1i7=i6⋅i=(−1)⋅i=−ii8=i7⋅i=(−i)⋅i=−i2=(−1)⋅(−1)=1\begin{aligned} &i^0=1 \\ &i^1=\sqrt{-1} \\ &i^2=-1 \\ &i^3=i^2 \cdot i=(-1) \cdot i=-i \\ &i^4=i^2 \cdot i^2=(-1) \cdot(-1)=1 \\ &i^5=i^4 \cdot i=(1) \cdot i=i \\ &i^6=i^5 \cdot i=(i) \cdot i=i^2=-1 \\ &i^7=i^6 \cdot i=(-1) \cdot i=-i \\ &i^8=i^7 \cdot i=(-i) \cdot i=-i^2=(-1) \cdot(-1)=1 \end{aligned}

i0=i4=i8=1i^0=i^4=i^8=1
i1=i5=ii^1=i^5=i
i2=i6=−1i^2=i^6=-1
i3=i7=−i olur. i^3=i^7=-i \text { olur. }

şeklinde olur.

Karmaşık sayıların eşleniği, a,b∈Ra, b \in \mathbb{R} olan  z=a+biz = a + bi karmaşık sayısının sanal kısmının işaretinin değiştirilerek elde edilen a – bi  karmaşık sayıdır. Bu eşlenik karmaşık sayı  zˉ\bar{z} = a -bi ile gösterilir.

a,b,c∈Ra, b, c \in \mathbb{R} ve a≠0a \neq 0 olmak üzere ax2+bx+c=0a x^2+b x+c=0 şeklindeki ikinci dereceden bir bilinmeyen denkleminin Δ<0\Delta<0 ise, denklemin sanal kökleri vardır. Kökler x1=−b+Δ2a\mathrm{x}_1=\frac{-\mathrm{b}+\sqrt{\Delta}}{2 \mathrm{a}} ve x2=−b−Δ2a\mathrm{x}_2=\frac{-\mathrm{b}-\sqrt{\Delta}}{2 \mathrm{a}} olarak bulunur ve bu kökler birbirinin eşleniğidir. Başka bir deyişle, m,n∈Rm, n \in \mathbb{R} olduğunda, sanal köklerden biri m+nm+n ise diğeri m−m- ni olur.