Diğer eğitim projelerimize baktınız mı ? KolayBiyoloji.com KolayFizik.com KonuAnlatım.com
Trigonometrik Fonksiyonların Birim Çember Yardımıyla Açıklanması 11.Sınıf Konu Anlatımı
11. Sınıf Trigonometri ünitesinde yer alan Trigonometrik Fonksiyonların Birim Çember Yardımıyla Açıklanması konusunu tekrar etmek için çok güzel özet konu anlatımı hazırladım. Sorularınızı, Soru Sor sayfasından sorabilirsiniz.
Sinüs ve Kosinüs Fonksiyonları
Birim çember üzerinde
noktasını orijinle birleştiren [OP] doğrusunun
ekseni ile yaptığı pozitif yönlü açının ölçüsünü
olarak adlandıralım.
noktasının x koordinatına (apsis)
açısının kosinüsü denir ve bu ifade
ile gösteririz. Başka bir deyişle,
ifadesini kullanırız.
noktasının y koordinatına (ordinat)
açısının sinüsü denir ve bu ifade
ile gösteririz. Yani,
olur.
Bu durumda,
ekseni kosinüs ekseni olarak adlandırılırken,
ekseni sinüs ekseni olarak adlandırılır.
P noktası birim çember üzerinde yer aldığından dolayı, x ve y koordinatları -1 ile 1 arasında değer alır. Yani,
koşullarını sağlar.
Birim çemberde
noktasından indirilen dikmenin ayağı H olsun.
dik üçgeninde Pisagor teoremini kullanarak
denklemine ulaşırız.
Sonuç olarak;
![Rendered by QuickLaTeX.com \[\begin{array}{ll}1-\sin ^2 \alpha=\cos ^2 \alpha & 1-\sin ^2 \alpha=(1-\sin \alpha)(1+\sin \alpha) \\1-\cos ^2 \alpha=\sin ^2 \alpha & 1-\cos ^2 \alpha=(1-\cos \alpha)(1+\cos \alpha)\end{array}\]](https://quicklatex.com/cache3/07/ql_104fd9d69e1249f272a9caaf7d52bb07_l3.png)
Küçük bir hatırlatma
dik üçgeninde
lik açının karşısındaki kenarın uzunluğu hipotenüs uzunluğunun yarısına eşittir.
lik açının karşısındaki kenarın uzunluğu hipotenüs uzunluğunun yarısının
katına eşittir.

Tanım:
biçiminde tanımlanan fonksiyona kosinüs fonksiyonu,
biçiminde tanımlanan fonksiyona sinüs fonksiyonu denir.
Açıların ölçüleri toplamının
olduğu durumlarda, bir açının sinüsü diğer açının kosinüsüne eşittir. Yani, a ve b iki açının ölçüleri olmak üzere
veya
olduğunda
olur
Tanjant ve Kotanjant Fonksiyonları
Birim çemberde
noktasını orijinle birleştiren [OP nın
eksenine olan pozitif yönlü açısı
olsun.
noktasında birim çembere teğet olan
doğrusuna tanjant ekseni denir.
AOP açısının bitiş kenarının ekseniyle kesiştiği T noktasının
koordinatına (ordinatına)
açısının tanjantı denir ve bu değer
olarak gösterilir. Yani,
.
OPH ve OTA benzer üçgenlerdir. Benzerlik ilişkisinden
ilişkisi elde edilir. Bu da şu şekilde ifade edilebilir:
![]()
ve
olmak üzere
olur.
Tanım:
şeklinde tanımlanan fonksiyona tanjant fonksiyonu denir. Benzer şekilde,
şeklinde tanımlanan fonksiyona kotanjant fonksiyonu denir.
Sekant ve Kosekant Fonksiyonları
açısının ölçüsü
olmak üzere birim çember üzerindeki
noktasından çizilen teğetin
ekseniyle kesiştiği
noktasının apsisine
açısının sekantı denir ve bu değer Yani,
.
K noktasından çizilen teğetin
eksenini kestiği
noktasının ordinatına
açısının kosekantı denir ve bu değer
ile gösterilir. Yani,
.
Birim çemberde KOH ile LOK üçgenlerinde
olduğundan, bu üçgenler benzerdir. Benzerlik oranını yazarsak:
![Rendered by QuickLaTeX.com \[\frac{|\mathrm{OH}|}{|\mathrm{OK}|}=\frac{|\mathrm{OK}|}{|\mathrm{OL}|} \Rightarrow \frac{\cos \alpha}{1}=\frac{1}{\sec \alpha} \Rightarrow \sec \alpha=\frac{1}{\cos \alpha} \text { olur. }\]](https://quicklatex.com/cache3/3f/ql_ceaa8b206bf31dad74d56f735064cf3f_l3.png)
Benzer şekilde KON ile MOK üçgenlerinin benzerliğinden
elde edilir.
Tanım:
secx şeklinde tanımlanan fonksiyona sekant fonksiyonu denir.
cosecx şeklinde tanımlanan fonksiyona kosekant fonksiyonu denir.
Tanımlı olduğu aralıkta
![Rendered by QuickLaTeX.com \[\begin{aligned}& 1+\tan ^2 x=\sec ^2 x \\& 1+\cot ^2 x=\operatorname{cosec}^2 x \text { olur. }\end{aligned}\]](https://quicklatex.com/cache3/d8/ql_6f0c9e83b5e7e7a24d52e0a06a14cbd8_l3.png)